القدس لنا
قدیمی ترین ویدئو از مسجدالاقصی
و تصویری از دیوارِ بُراق یا حائِطُ البُراق
که رژیمِ کودک کُش و غاصبِ اسرائیل آن را
دیوار ندبه نامیده و مدعی ست باقیمانده ی هیکلِ سلیمان است و در آن‌ مکانِ غصبی؛ مشغول عبادتند


بُراق در سنت اسلامی

نام مرکبی آسمانی است که حضرت پیامبر

در سفر شبانه خود معراج

مسیر بین مسجدالحرام در مکه تا مسجدالاقصی

در فلسطین را بوسیله آن پیمود


در کهن‌ترین روایات اسلامی موجود

از واقعه معراج، از این مرکب یاد شده‌است

گرچه در جزئیات موضوع و توصیفات ظاهری آن

اختلاف بسیار است. در بیشتر روایات

جانوری سپید رنگ با جثه‌ای میان اَستَر و

درازگوش توصیف گشته که دارای

چشم‌ های قرمز بوده و نزدیک رانهایش

دو بال داشته، و در هر گام به اندازه ی

میدان دید خود پیش میرفته‌ است


در برخی روایت‌ها

براق مرکوب پیامبرانِ دیگر

به ویژه حضرت ابراهیم (ع) نیز بوده‌

همچنین گرایش به توجیه عرفانیِ

واژه «بُراق» و «معراج» و تفسیر آن

به عنوان تمثیل در برخی متون چون

معراج‌ نامه ی ابن سینا نیز دیده میشود


از حدود سده ی چهاردهم میلادی به بعد

بُراق در هنرهای اسلامی، به ویژه در

مینیاتورهای ایرانی به تصویر درآمد

مسلمانان؛ دیوارِ غربی حرمِ مسجدالاقصی

را دیوار بُراق نام نهاده‌ اند


در مورد ریشه‌ شناسیِ  واژه ی بُراق

اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی آن را از کلمه ی

بارَق؛ فارسی میانه به معنی مرکب گرفته‌ اند و برخی

آن را از ریشه ی «بَرق» عربی و به معنای «درخشش»

یا «آذرخش» گرفته‌اند و برخی این امکان را نیز

در نظر گرفته‌اند که ریشه کلمه به دورانِ

قبل از اسلام بازگشته که اسناد آن امروزه

در اختیار ما نیست


واژه عربی  رفرف به معنای  تخت و سریر را نیز

به جای بُراق بکار برده‌اند؛ اگر چه  دهخدا   رفرف

و بُراق را دو مرکب پیامبر در معراج می‌داند و

رفرف را  تخت روانی  دانسته که حضرت رسول

را به معراج برده‌ است


براق در اصل اوّلین بار در سفر شبانه ی

حضرت محمد (ص)  (اسراء) از مکه به سوی

مسجد الاقصی   ظاهر شد؛ حضور مرکبی با چنین

مشخصات میتواند توضیحی بر امکان طی کردن

مسافت طولانی بین این دو شهر در یک شب

توسط پیامبر اسلام باشد


در بیشتر روایات مربوط به سفر شبانه ی

حضرت محمد (ص) بُراق را مرکب پیامبر

از  مکه   تا   بیت‌ المقدس   و برعکس دانسته‌اند

و صعود به آسمان را از طریق «معراج» که

برخی از روایات به نردبان یا «سُلَم» اشاره

کرده‌ اند و برخی دیگر معراج را بر بال جبرئیل

دانسته‌ اند؛ در روایاتِ معراج که مسلمانان معتقدند

غالباً از خود پیامبر (ص) نقل شده، آمده‌ است که

زمانی که جبرئیل بُراق را برای او آورد، ابتدا

سرکشی میکرد اما پس از نهیب و شناختنِ

راکبِ خود، رام شد؛ حضرت محمد (ص) در

بیت المقدس از بُراق فرود آمد، افسار آنرا به

حلقه‌ ای که پیامبران افسار مرکب خود را

بدان می بستند بست، آنگاه داخل  مسجدالاقصی 

شد و پس از گزاردن نماز، گردش آسمانی را

به همراهی  حضرت جبرئیل آغاز کرد


بر طبق شواهد و روایاتی

برخی معتقدند که سفر شبانه ی پیامبر

یا اسراء از مسجدالحرام به مسجدالاقصی

با داستان سفر او به عرش (معراج)، تدریجاً

به‌هم پیوسته‌ است و به همین سبب است که بُراق

که وسیله ی سفر شبانه بود، در روایاتی دیگر

در سفر دوم (معراج) به‌ جای نردبان، به عنوان

وسیله ی صعود حضرت محمد (ص) به عرش

حضور می‌ یابد


یکی از مفسران شیعه با اشاره و ذکر اختلاف

در روایات مختلف دربارهٔ نحوه سفر که بوسیله ی

بُراق بوده یا نردبان یا بر بال جبرئیل

اینطور می‌نویسد:

بنابراین از همینجا می‌توان حدس زد

که منظور از این بیانات مجسم ساختن امری

غیر جسمانی و غیر مادی است و به صورت

امری مادی به نحو تمثیل یا تمثل و وقوع

اینگونه تمثیلات در کتاب و سنت امریست

واضح که به هیچ وجه نمیشود

 انکارش کرد


مسجدالاقصی یکی از مقدس‌ترین

اماکن اسلامی برای مسلمانان است


مثلاً در برخی احادیث اهل تسنن گفته میشود

این مسجد، سومین حرم شریف پس از

مسجد الحرام و مسجد النبی است


همچنین نقل است که  حضرت آدم 

مسجد الاقصی را ساخته و زیر بنای آن را

چهل سال پس از ساختن بیت‌الله الحرام

بنا به دستور خداوند نهاده‌ است


برخی احادیث در کتب اهل تشیع؛ فضیلتِ

مسجدالاقصی را بعد از مسجد کوفه میداند

در کتاب وسائل الشیعه و مستدرکِ آن

بابی به نام مستحب بودن اقامت در مسجد کوفه

و نماز در آن، نسبت به سفر برای زیارت

مسجدالأقصی  وجود دارد


در روایات شیعی دیگری هم فضیلتِ

این مسجد حتی از مسجد النبی (ص) هم بیشتر

دانسته شده‌ است


در روایتی از پیامبر اسلام آمده‌ است

یک نماز در مسجد من (مسجد النبی) بهتر از

هزار نماز در دیگر مساجد است

به جز مسجد الحرام و مسجد الأقصی


در روایت دیگری از امام محمدباقر

 خطاب به  ابوحمزه ثمالی  آمده‌ است

مساجد چهارگانه از نظر فضیلت و ارزش عبارتند

از مسجدالحرام، مسجدالنبی، مسجدالاقصی

و مسجد کوفه؛ ای ابوحمزه نماز واجب در آنها

برابر حج و نماز نافله در آنها برابر عمره

ارزش دارد؛ امام علی بن ابی طالب  (ع) هم

این چهار مسجد را چهار مکان در دنیا که از

قصرهای بهشتی هستند معرفی می‌کند


ضمناً  بیت‌المقدس  اولین قبله ی مسلمانان

بوده‌ است، جایی که در دوران اولیه ی اسلام

به سوی آن نماز می‌ خواندند؛ و در برخی احادیثِ

شیعیان؛ مسجد بیت‌المقدس مورد تقدیس

قرار گرفته‌ است؛ علمای شیعه بیت المقدس

را همان مسجد الأقصی دانسته‌اند


یهودیان اعتقاد دارند که بقایای معبد هیکل

معبدی که سلیمان نبی به دستور خداوند ساخت

و شرح آن در کتاب مقدس، بخش عهد عتیق

آمده‌ است که هیکل سلیمان زیرِ ساختمانِ

مسجدالاقصی قرار دارد و برخی تندروهای

یهودی برای تخریب مسجدالاقصی و

احیای آن معبد تلاش میکنند