تبلیغات





کاربر گرامی سلامٌ علیکم - شما وارد صفحۀ روزه داری شده اید
این مطالب جمع بندی شده است، میتوانید در مراسمات و مجالس از این مطالب
استفاده کرده و این مطالب را انتشار دهید
یاعلی بن ابیطالب علیه السلام




روزه یکی از واجباتی است که در آیات قرآن به آن اشاره شده است

این عمل عبادی علاوه بر اطاعت فرمان خداوند متعال و رضایت او،

دارای آثار و برکات ارزنده ای است که در زندگی انسان

به خوبی قابل مشاهده می باشد


آنچه خداوند متعال درباره روزه داری فرموده است

عمدتا در آیات 183 - 187 سوره بقره بیان شده است

که در اینجا چند آیه مورد بحث قرار می گیرد:


یا ایها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام

کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون

«ای کسانی که ایمان آورده اید، روزه بر شما مقرر شده

همانگونه که بر کسانی که پیش از شما [بودند] مقرر شده بود

باشد که پرهیزکاری کنید


از این آیه نورانی سه مطلب استفاده می شود

1 . روزه یکی از واجبات است

2 . روزه در امتهای گذشته نیز واجب بوده است

3 . روزه زمینه ساز پرهیزکاری است


در آیه بعد می فرماید:

ایاما معدودات فمن کان منکم مریضا او علی سفر

فعدة من ایام اخر وعلی الذین یطیقونه فدیة طعام مسکین

فمن تطوع خیرا فهو خیر له وان تصوموا خیر لکم ان کنتم تعلمون

[روزه در] روزهای معدودی [بر شما مقرر شده است]

هر کس از شما بیمار یا در سفر باشد، [به همان شماره] تعدادی از

روزهای دیگر [را روزه بدارد] و بر کسانی که [روزه] طاقت فرساست

کفاره ای است که خوراک دادن به بینوایی است و هر کس به میل خود

بیشتر نیکی کند، پس آن برای او بهتر است

و اگر بدانید، روزه گرفتن برای شما بهتر است


نکات قابل استفاده از این آیه عبارتند از:

1 . کسانی که از روزه گرفتن معاف هستند عبارتند از:

الف: مریضها

ب: مسافران

که این دو دسته باید در زمان دیگری روزه بگیرند

ج: ناتوانان از روزه

2 . روزه گرفتن برای همگان بهتر است


بنابراین خداوند در حکم روزه نهایت فضل

و رحمت خودش را روشن ساخته است

چون اولا فرمود: امتهای گذشته نیز مشمول حکم روزه بوده اند

و هنگامی که عبادت سختی مانند روزه همگانی شد، تحمل آن آسان می شود

ثانیا: حکمت وجوب روزه را که تقوا است بیان کرده است

ثالثا فرمود: این حکم وجوب روزه منحصر به ایام محدودی است

که اگر برای همیشه یا در اکثر روزها و وقتها

آن را واجب می کرد مشقت بزرگی پدید می آمد

رابعا: حکم وجوب روزه را در ماه پر فضیلت رمضان قرار داد

که ماه نزول قرآن کریم است

خامسا: مشقت و زحمت لزوم روزه را از مسافر و مریض

برطرف کرد که در حال مرض و سفر روزه واجب نیست


علت وجوب روزه

امام صادق علیه السلام در این باره می فرماید:

انما فرض الله عز وجل الصیام لیستوی به الغنی والفقیر

وذلک لان الغنی لم یکن لیجد مس الجوع، فیرحم الفقیر

لان الغنی کلما اراد شیئا قدر علیه، فاراد الله عزوجل ان یستوی بین خلقه

وان یذیق الغنی مس الجوع والالم لیرق علی الضعیف ویرحم الجائع
من لایحضره الفقیه، شیخ صدوق، ج 2، ص 73

همانا خداوند روزه را واجب ساخت تا به سبب آن

توانگر و تهیدست برابر شوند; زیرا توانگر رنج گرسنگی را

در نمی یابد تا به تهیدست رحم کند، چرا که توانگر هرگاه چیزی بخواهد

می تواند آن را فراهم آورد، لذا خدای عزوجل خواسته است تا میان آفریدگانش

برابری ایجاد کند و رنج گرسنگی و سختی را به توانگر بچشاند

تا بر ناتوان دل بسوزاند و به گرسنه رحم کند


نتایج روزه داری

1 . تقوا و پرهیزکاری:

چنانکه گذشت قرآن کریم یکی و شاید مهم ترین نتیجه روزه داری را

تقوا و پرهیزکاری ذکر کرده است و در پرتو این تقوا است که

انسان حقیقت بین می شود


چون که تقوا بست دودست هوا

حق گشاید هر دو دست عقل را


2 . تقویت اخلاص:

حضرت زهرا علیها السلام در این باره می فرمایند: «فرض الله الصیام تثبیتا للاخلاص (2) ;

خداوند روزه را واجب گردانید تا اخلاص را [در زندگی انسانها] تثبیت نماید .»

3 . رهایی از عذاب الهی:

علی علیه السلام در این زمینه می فرمایند:

«... وصوم شهر رمضان فانه جنة من العذاب; روزه ماه رمضان سپر نجات از عذاب الهی است .»

4 . حکمت و یقین:

رسول گرامی صلی الله علیه و آله فرمود: در شب معراج گفتم: «یا رب وما میراث الصوم؟ قال: الصوم یورث الحکمة والحکمة تورث المعرفة، والمعرفة تورث الیقین فاذا استیقن العبد لا یبالی کیف اصبح، بعسر ام بیسر (3) ;

در معراج عرض کردم: پروردگارا! میراث روزه داری چیست؟ ندا رسید: روزه باعث پیدایش "حکمت" [در انسان] است و حکمت نیز مایه پیدایش معرفت است و "معرفت" عامل حصول "یقین" [در جان آدمی] است و آن گاه که بنده ای به یقین برسد، باکی ندارد که چگونه زندگی وی می گذرد; در سختی یا راحتی؟»

5 . پاداش الهی:

پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله فرمود: خداوند تبارک و تعالی فرمود: «الصوم لی وانا اجزی به (4) ; روزه از آن من است و من به آن پاداش می دهم .»

6 . تندرستی:

تندرستی از دیگر آثار روزه است که در روایات معصومین نیز به آن اشاره شده است . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «... صوموا تصحوا (5) ; روزه بگیرید تا سلامتی یابید .»

7 . آمرزش گناهان:

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: «ما من صائم یحضر قوما یطعمون الا سبحت اعضاؤه، وکانت صلاة الملائکة علیه، وکانت صلاتهم استغفارا (6) ;

هیچ روزه داری نیست که بر عده ای در حال غذا خوردن وارد شود، مگر اینکه اندامهایش تسبیح گویند و فرشتگان بر او درود فرستند و درود فرشتگان آمرزش خواهی است .»

8 . استجابت دعا:

امام صادق علیه السلام فرمود: «نوم الصائم عبادة وصمته تسبیح، وعمله متقبل ودعاؤه مستجاب (7) ;

خواب روزه دار عبادت و سکوتش تسبیح و عملش پذیرفته و دعایش مستجاب است .»

9 . تضعیف شهوت:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «علیکم بالصوم; فانه محمسة للعروق ومذهبة للاشر (8) ;

بر شما باد به روزه گرفتن که آن رگها را می برد (شهوت را کم می کند) و سرمستی را می برد .»

حسن ختام

این موضوع را با کلامی نورانی از رسول گرامی اسلام به پایان می بریم که فرمودند:

«من صام ثلاثة ایام من کل شهر کان کمن صام الدهر کله; لان الله عزوجل یقول: من جاء بالحسنة فله عشر امثالها (9) ;

هر کس در هر ماه سه روز روزه بگیرد، مانند کسی است که همه عمر روزه گرفته باشد; زیرا خدای عزوجل می فرماید: هر کس یک کار نیک کند، ده برابر آن برایش منظور می شود .»